ANNA WÓJS


Olej na płótnie, wym. 160x80

Artysta realizując projekt, zadanie, stara się harmonizować je z własnym poczuciem rytmu i porządku, niezależnie od tego co tworzy. Proces kształtowania następuje przed upodabnianiem. Najpierw konstruowany jest schemat minimum, po czym następują jego modyfikacje i konkretyzacja kształtów w konfrontacji z rzeczywistością. Często wrażenie chwili lepiej oddaje wprowadzenie elementów geometrycznych, wzoru, powtarzających się kolorów, niż jej realne odzwierciedlenie. Wszystko w kontaktach z otaczającą nas rzeczywistością jest prostsze niż się nam wydaje. W chaosie świata zewnętrznego jesteśmy skłonni do postrzegania regularności, do których żywimy pewną stronniczość, bardziej niż do kształtów przypadkowych.

Olej na płótnie, wym. 94x104

Istnieje przekonanie, że ład jest cechą umysłu porządkującego, dlatego też reagujemy zdziwieniem, kiedy także w świecie natury dostrzegamy regularności. Wszystko co jest za małe, za gęsto upakowane, lub położone za daleko od obserwatora, zleje się niechybnie w coś, co da wrażenie faktury, która może rozbić się na elementy składowe - przykładową mieszaninę wielobarwnych nici. Dlatego też rodzajem prostoty jest tworzenie z małych jednakowych elementów zespołów form, czego liczne przykłady możemy spotkać w naturze (np. kolba kukurydzy, czy skorupa jeżowca). Jedność w różnorodności możemy napotkać również w wyrobach rzemiosła, takich jak na przykład parkiet złożony z prostokątnych deseczek, ścieg dzierganego na drutach swetra, czy wyplatany wiklinowy kosz.

Olej na płótnie, wym. 120x120

Malarstwo, którego intencją staje się regularność, momentami może wydawać się monotonne, zaczyna przypominać rzemiosło, w którym rutyna jest elementem składowym, jednak przez powtarzanie czynności nadajemy jej rytm. Procesy techniczne przypominające tkanie, czy splatanie, wykonywane rytmicznie, to przyjemność tworzenia, której rezultatem są wzory. Wzory powstają w czasie, rytmy w przestrzeni. Czynności rutynowe, rytm i zabawa, powodują rozładowanie impulsów motorycznych. Tradycja ogranicza wolność zabawy, gdy motywy zaczynają nabierać znaczeń. Czyżby wzory geometryczne i mechanicznie powtarzane, rytmiczne ruchy pędzla łączyły przyjemność tworzenia z przyjemnością postrzegania? To pytanie pozostawmy otwarte…

Technika mieszana (akryl, olej, pastele olejne na desce), wym. 70x70

Prostota kompozycji malarskich jest elementem wyboru, nie mającego nic wspólnego z niedostatkiem środków. Im prostszy kształt, tym staranniejsza musi być obróbka powierzchni i jakościowo lepszy materiał. W kompozycjach połączone zostały inspiracje międzykulturowe, etniczne, wywodzące się z sztuki i kultury Łemkowskiej, elementy sztuki, głównie ornamentu i symbolu w sztuce islamu, odniesienia do natury w sztuce dalekiego wschodu, oraz ład, ale też i złudzenia optyczne, w sztuce użytkowej Grecji, oraz fascynacja jej światłem i kolorami. Refleksja nad rzemiosłem, powtarzalnością czynności, pór roku, prac polnych, rytuałów, przesądów, i życia bliżej natury, natury nadającej rytm wszystkiemu, będącej inspiracją również w tworzeniu wzorów, ornamentów. Inspiracje te przenikają się wzajemnie tworząc pewne „uniwersum” międzykulturowe. Przenikają się treściowo, ale też technicznie. Wieloznaczność związana z symulowaną przezroczystością – niweczy zasadę ciągłości. Niejednoznaczne są też wywołujące złudzenie optyczne sześciany – wypukłe, pełne, bądź wklęsłe, puste bryły. Przerwy stosowane są jako wzmocnienia – akcenty. Jak zawsze, światło i kolor odgrywają kluczowe znaczenie. Koncepcja ta kładzie nacisk na nieustanną aktywność organizmu eksplorującego otoczenie. Kontrast między porządkiem i nieporządkiem alarmuje nasze postrzeganie. Mimo tego mamy automatyczną skłonność do kierowania oczu tam, gdzie znajduje się coś, czemu chcielibyśmy poświęcić świadomą uwagę.